مسجد چهار منار- مشهور به مسجد "خضرشاه" يا "ميرخضرشاه"- در محله چهار منار شهر يزد قرار دارد. اين مسجد از آثار "سيد امير جلال الدين خضرشاه" است و آغاز ساخت آن به سال 849 هـ. ق باز مي گردد. جلال الدين خضرشاه از دولت مردان و خيران يزد و صاحب ابنيه و آثار بسيار بود.

مسجد جامع اهرستان

مسجد جامع کبير اهرستان در سال 783 هـ.ق در محل کنوني خيابان "تفت" شهر يزد بنا شد. اين مسجد داراي شبستان تابستاني، شبستان زمستاني (گرمخانه) و حوضخانه است. در وسط حياط، يک حوض قرار دارد و در طرفين آن دو باغچه است. وضوخانه مسجد در محوطه گودي در ضلع شرقي حياط ساخته شده است. در ورودي مسجد از طرف خيابان اصلي است. در دو طرف شبستان و صحن مسجد، راه پله هايي براي رفتن به بام و طبقه دوم تعبيه شده است.

مصلي يزد

احتمالاً اين بنا در محل بناي قديمي يا بر ويرانه هاي آن ساخته شده و باني آن "امير محمد قاضي" است. او در سال 725 هـ. ق به ساخت اين بنا اقدام نمود. در سال 860 هـ .ق سيل تمام مصلي را خراب کرد. براساس کتبيه هاي سر در طرف بازار، مصلي در سال 958 هـ. ق مجدد ساخته شد و در سال 1035 هـ .ق "اسحق بيگ" بار ديگر به مرمت آن پرداخت.

مسجد پشت باغ

اين مسجد در محله "پشت باغ" شهر يزد قرار دارد و بنابر گزارش "عبدالوهاب طراز" در سال 1220 هـ. ق ساخته شد. بر زيلوهاي آن تاريخ 1223 هـ. ق وعمل "کافي کاشف الميبدي" ديده مي شود.

ساختمان اين مسجد از خشت، گل و آجر و داراي صحن، ايوان تابستاني و گرمخانه است. گرمخانه مسجد در ضلع شمالي تابستانخانه و صحن قرار دارد. ساختمان تابستانخانه آجري است. پايه ها و سقف آن با آجر به صورت خفته- راسته پوشيده شده و با گچ بند کشي شده است. در دو طرف ايوان، محلي جهت مناره مسجد در نظر گرفته شده و ليکن ساخته نشده است.

مناره مسجد نظاميه

بناي تاريخي مناره مسجد نظاميه در شهرستان ابر کوه قرار دارد. اين مناره که در سال 718 هـ. ق ساخته شد، باقي مانده سر در مسجدي به نام مسجد "نظاميه" است. اين بنا شامل دو مناره آجري مرتفع است که روي سردري بلند قرار گرفته اند. تمام قسمت شرقي سر در، زماني از کاشي پوشيده شده بود. سرتا سر بدنه مناره ها از کاشي فيروزه اي رنگ پوشيده و با کلمات "الله اکبر" به خط کوفي بنايي به صورت پيچ تزيين شده است. مناره سمت راست از راستاي قايم منحرف و رانش يافته است.

مسجد جامع مهرآباد

اين مسجد در روستاي "مهرآباد" شهرستان ابرکوه، در ميان باغات و مزارع اهالي روستا قرار دارد. اين بنا احتمالاً متعلق به قرن هاي پنجم و ششم هـ. ق است. قسمت عمده اين بنا تخريب شده و در حال حاضر، فقط فضاي گنبد خانه چهار ضلعي و گنبد روي آن باقي مانده است. ضلع غربي و جنوبي اين بنا به کلي تخريب شده و تنها ضلع شرقي و شمالي آن به جاي مانده است.

اين بنا چهار درگاه ورودي در چهار ضلع داشته است. مصالح بنا شامل خشت هايي به ابعاد 35×28×7 سانتي متر است. اما به نظر مي رسد درگاه ها را با سنگ و ملات گچ شوره تنگ تر و آن را با گچبري تزيين کرده اند. ابعاد اين بنا 5×5 متر و ضخامت پي هاي ان 142 سانتي متر است.

مسجد بيرون ابرقو

اين مسجد در بيرون از شهر قرار داشته و هم اکنون نيز با توجه به گسترش شهر، خارج از شهر. البته با فاصله اي نه چندان دور. قرار دارد.

بناي اين مسجد از خشت با اندودي از کاهگل است. در داخل مسجد شبستاني با پوشش گنبدي خيمه مانند، ايواني در سمت شمال، حياطي کوچک در مرکز و غرفه هاي کوچکي در طرفين حياط (شرق و غرب آن) ديده مي شود. سر در ورودي مسجد ساده و داراي کتيبه اي از کاش معرق به عرض شصت و طول پنج سانتي متر است. از شاخصه هاي اين بنا مي توان به قوس و پوشش سردر ورودي و به طور کلي سادگي بنا اشاره کرد.

مسجد جامع ابرقو

مسجد جامع ابرقو کنار ميدان اصلي شهرستان ابرکوه قرار دارد و مصالح آن از خشت خام است. اين مسجد به سبک مساجد چهار ايواني است و حياطي مستطيل شکل در وسط دارد. مدخل ورودي مسجد رو به شمال باز مي شود و به وسيله دهليزهشت گوش وسيعي، به حياط راه مي يابد. سر در ورودي اين مسجد، ارتفاع زيادي دارد و در سه گوشه به وسيله سه طاق نما، پايه چهار گوش آن، به هشت گوش تبديل مي شود. در سمت جنوبي مدخل ورودي، شبستاني با طاق هاي مقرنس زيبايي است. در وسط صفه مسجد، زير زمين وسيعي تعبيه شده که صفه بالاي آن در فصل تابستان براي اقامه نماز استفاده مي شود. رواق هاي اطراف ايوان ها نيز دو طبقه هستند. طاق ها به صورت طاق و تويزه است و مناره اي الحاقي در ضلع جنوبي آن قرار دارد. شبستان اصلي در ضلع جنوب شرقي مسجد قرار دارد. شبستان غربي شامل يک ايوان در جلو و يک شبستان وسيع در پشت آن است.

اگر چه بناي مسجد جامع ابرقو را مربوط به دوره تيموري مي دانند ولي بناي اصلي آن، از دوره تيموري قديمي تر است. اين بنا در دوران سلطنت "سلطان ابو سعيد" در سال 728 هـ. ق مورد تعميرات اساسي قرار گرفت و محراب گچبري زيبايي در ايوان شرقي آن نصب شد.